De wetenschap achter de Wim Hof Methode
De start van wetenschappelijk onderzoek
Waar “The Iceman” Wim Hof toe in staat is, werd lang als wetenschappelijk onmogelijk beschouwd. Pas met het eerste onderzoek van de Radboud Universiteit in 2011 kwam er echt schot in de zaak. Het onderzoek toonde aan dat Wim Hof met zijn methode in staat was om zijn autonome zenuwstelsel vrijwillig te beïnvloeden – iets wat tot dan toe voor onmogelijk werd gehouden. Deze baanbrekende bevinding, gepubliceerd in PNAS, zorgde voor geloofwaardigheid, herschreef letterlijk de biologieboeken en wekte de nieuwsgierigheid van wetenschappers.
Sindsdien zijn veel onderzoekers geïnteresseerd geraakt in de potentiële voordelen van de Wim Hof Methode. Vandaag de dag werken Wim Hof en zijn team nog steeds samen met onderzoeksinstellingen en lopen er verschillende veelbelovende onderzoeken.
Belangrijkste wetenschappelijke onderzoeken
Radboud Universiteit
Nederland [2014]
Doel was om te testen of de resultaten van het eerste onderzoek met Wim Hof gereproduceerd konden worden met een grotere groep
12 Wim Hof Methode beoefenaars geïnjecteerd met een endotoxine
De resultaten toonden aan dat ze, net als Wim Hof, in staat waren om hun sympathische zenuwstelsel en immuunrespons onder controle te houden.
Anti-inflammatoire mediatoren waren -200% hoger, terwijl pro-inflammatoire mediatoren -50% lager waren
Potentieel belangrijke implicaties voor “aandoeningen die gepaard gaan met overmatige of aanhoudende ontstekingen, met name auto-immuunziekten.” [2014, Knox et. al.)
Wayne State Universiteit
Nederland [2018]
Ook bekend als de ‘Brain Over Body’ studie
Gericht op het begrijpen van de hersenfunctie die Wim Hof in staat stelt om extreme kou te weerstaan
Wim Hof werd in een speciaal temperatuurgeregeld pak geplaatst in zowel een fMRI- als een PET-scanner.
De resultaten toonden activering van gebieden in de hersenen die geassocieerd worden met pijnonderdrukking, zelfreflectie en welzijn, met name het periaqueductale grijze gebied (PAG).
Dit kan implicaties hebben voor “leefstijlinterventies die meerdere klinische syndromen zouden kunnen verbeteren.” (2018, Muzik et. al.)
Blijvende wereldwijde wetenschappelijke interesse
We werken voortdurend samen met onderzoeksinstituten over de hele wereld om nieuwe en spannende potentiële toepassingen van de Wim Hof Methode te onderzoeken. Hieronder vind je een tijdlijn van het wetenschappelijk onderzoek tot nu toe, samen met links naar de wetenschappelijke artikelen.
UC San Diego onderzoekt de neurale en cerebrovasculaire effecten van de Wim Hof-methode in een studie die gepland staat voor 2026.
<< Onderzoek: Nieuw onderzoek laat zien hoe de Wim Hof-methode je hersenen verandert
Auteurs: Rodrigo Montenegro, Cedric Cannard, Alexandre Batissou, Alice Guyon, Renaud Evrard, John A. Chavez
In dit onderzoek werd met behulp van EEG-scans de hersenactiviteit vergeleken bij 10 ervaren beoefenaars van de Wim Hof-methode en 7 beginners tijdens een ademhalingssessie volgens de Wim Hof-methode en, uitsluitend bij de ervaren beoefenaars, tijdens een ijsbad. Uit de resultaten bleek dat er een verschil bestond in de manier waarop de hersenactiviteit bij ervaren beoefenaars en beginners was georganiseerd: bij de ervaren beoefenaars waren er duidelijkere tekenen van een verfijnde interoceptieve controle die door oefening was ontwikkeld. Bij de beginners daarentegen werd frontopolaire gamma-activiteit waargenomen die wijst op cognitieve overbelasting. De bevindingen ondersteunen het idee dat het beoefenen van de Wim Hof-methode de hersenen traint om acute stress efficiënter te reguleren.
Auteurs: Darina Slezáková, Louise Mária Sabolová, Peter Marček, Pavol Kadlic, Ivan Hric, Libuša Nechalová, Viktor Bielik, Michal Páleník, Michal Pastorek, Peter Olej, Norbert Žilka, Jozef Hanes, František Jurčaga & Michal Minár
In een pilotstudie uit Slowakije is onderzocht of de Wim Hof-methode invloed kan hebben op chronische ontstekingen bij mensen met multiple sclerose. In deze gerandomiseerde studie van 12 weken werden 60 deelnemers ingedeeld in een groep die de Wim Hof-methode volgde, een groep die een levensstijlprogramma met bewegings- en voedingsaanpassingen volgde, of een controlegroep. Zowel de Wim Hof-groep als de levensstijlgroep vertoonden een significante afname van belangrijke ontstekingscytokines, waaronder het belangrijke eiwit IL-17A. De Wim Hof-methode-groep vertoonde bovendien een afname van IFN-γ — een immuunsignaalmolecuul dat aanvallen op myeline bevordert. De resultaten suggereren dat de Wim Hof-methode een effectief hulpmiddel kan zijn om MS-gerelateerde ontstekingen onder controle te houden.
Auteurs: Elissa S Epel, Brian P Don, Stefanie E Mayer, Robin Blades, Ashley E Mason, Elena Fromer, Julia F O'Bryan, Rebecca Dileo, Joanna Y Guan, Samantha J Schilf, Sylvia S Cheng, Aric A Prather, Wendy Berry Mendes
In dit originele onderzoek werden 68 volwassenen verdeeld in een 'lage prikkelbaarheid'-groep, een 'hoge prikkelbaarheid'-groep en een controlegroep, om te zien hoe deze trainingsprotocollen hun depressieve symptomen zouden beïnvloeden. Beide groepen vertoonden verminderde symptomen, waarbij het hoge prikkelbaarheid-regime bestond uit energieke ademhaling volgens de Wim Hof-methode.
De bevindingen bieden een genuanceerder inzicht in de ontregeling van het zenuwstelsel en stellen de gangbare opvatting ter discussie dat depressie altijd met kalmerende strategieën moet worden behandeld – sommigen hebben meer baat bij een actievere aanpak. Deze studie bevestigt eerder onderzoek dat de effectiviteit van de Wim Hof-methode bij stress en depressie aantoont.
<< Een grootschalig onderzoek bevestigt de psychofysiologische voordelen van de Wim Hof Methode
Auteurs: Jemma King, Nadia Fox, Hannah Biddell
De Universiteit van Queensland in Australië heeft de Wim Hof-methode vergeleken met mindfulness-meditatie om te zien welke methode effectiever is om stress te verminderen, veel energie te behouden en mentale helderheid te verbeteren. In dit allereerste grootschalige onderzoek, waaraan maar liefst 404 deelnemers meededen, kwam de Wim Hof-methode als duidelijke favoriet uit de bus en liet het bij langdurig gebruik steeds meer voordelen zien.
In een vervolg op hun pilotstudie uit 2023 hebben De Groot et al. de Wim Hof-methode getest in een 7 weken durende gerandomiseerde gecontroleerde studie (RCT) met 62 volwassenen met chronisch ruggenmergletsel, verdeeld over drie groepen: de Wim Hof-methode met blootstelling aan kou, een groep zonder blootstelling aan kou en een groep die de gebruikelijke zorg ontving. Geen van beide interventies verbeterde de primaire uitkomstmaat, namelijk de geestelijke gezondheid, maar de groep die aan koude werd blootgesteld, vertoonde wel significante fysieke voordelen ten opzichte van de gebruikelijke zorg: verbeterde inspiratoire longfunctie, lagere nuchtere bloedglucose en minder pijn die dagelijkse activiteiten belemmerde. De auteurs concluderen dat de Wim Hof-methode met blootstelling aan kou een haalbare, goedkope thuisoptie is voor deze populatie.
Een groep onderzoekers van verschillende Amerikaanse universiteiten werkte samen aan een gerandomiseerd onderzoek om de effecten van de Wim Hof Methode op stress en depressieve symptomen te bestuderen. Ze wezen 84 vrouwen van middelbare leeftijd die aan deze aandoeningen leden willekeurig toe aan de test- of aan een actieve controlegroep, waarbij de testgroep Wim's ademhalingstechniek en koude douches oefende en de actieve controlegroep langzaam ademhaalde en warme douches nam.
Beide groepen vertoonden significante verminderingen in depressieve symptomen, angst en ervaren stress, maar de Wim Hof Methode groep rapporteerde ook een grotere vermindering in ruminatie na stress.
Auteurs: Otto Muzik, Timothy Mann, John Kopchick, Asadur Chowdury, Mario Yacou, Jamie Vadgama, Daniel Bonello, Vaibhav A. Diwadkar.
In deze studie onderzochten onderzoekers de neurobiologische veranderingen bij beginnende vrijwilligers die een 6 weken durende Wim Hof Methode (WHM) training ondergingen. Het onderzoek omvatte PET- en fMRI-beeldvormingssessies om veranderingen in CB1-receptorbinding en interoceptieve hersengebieden tijdens sympathische reacties te onderzoeken.
De resultaten toonden significante toenames in CB1 receptor binding in de hersenen, vooral in gebieden die geassocieerd worden met het interoceptieve netwerk. Deze toename werd in verband gebracht met verbeteringen in subdrempel depressieve symptomen. Bovendien verhoogde de Wim Hof Methode training de betrokkenheid van het interoceptieve netwerk van de hersenen tijdens sympathische reacties, wat duidt op een priming van de interoceptieve functie.
Het onderzoek suggereert dat de Wim Hof Methode veranderingen in de hersenbiologie en de stemming kan stimuleren door de autonome reacties op stress en bijbehorende psychologische processen in balans te brengen.
Dit was een klein onderzoek met slechts 4 deelnemers en geen controlegroep, maar de opvallende bevindingen vormen een uitstekende springplank voor vervolgonderzoek naar de specifieke componenten en mechanismen van de Wim Hof Methode en de mogelijkheden ervan voor stemmings- en stressmanagement.
Auteurs: Sonja de Groot, Frank W. L. Ettema, Christel M. C. van Leeuwen, Wendy J. Achterberg, Thomas W. J. Janssen en Sven P. Hoekstra
Een kleine pilotstudie onderzocht de effectiviteit van Wim Hof Methode ademhalings- en denkoefeningen voor mensen met een dwarslaesie.
Deelnemers ervoeren meerdere positieve fysieke en mentale veranderingen, met algehele verbeteringen in slaap, stress, energie en pijn voor de testgroep ten opzichte van de controlegroep.
Gezien het grote potentieel voor verbeteringen in fysieke en mentale gezondheidsresultaten voor dwarslaesiepatiënten, wordt er al gewerkt aan een volwaardig vervolgonderzoek met een RCT.
Auteurs: J. Zwaag, H. Timmerman, P. Pickkers, M. Kox.
Dit onderzoek bouwt voort op eerder onderzoek uit 2016 en 2013, waarin werd aangetoond dat gezonde mensen die de Wim Hof Methode (WHM) beoefenden, bewust hun sympathische zenuwstelsel konden activeren en de ontstekingsreactie op endotoxemie konden verminderen.
Dit nieuwe onderzoek richtte zich specifiek op de vraag of de Wim Hof Methode ademhalingsoefeningen en blootstelling aan kou de pijnperceptie konden beïnvloeden.
De resultaten toonden aan dat de ademhalingsoefeningen met de Wim Hof Methode de pijnperceptie (veroorzaakt door elektrische prikkels) effectief verminderden, gedurende ten minste vier uur. Daarnaast kan koudeblootstellingstraining ook de pijnperceptie verminderen die wordt veroorzaakt door onderdompeling van de hand in ijswater.
Deze bevindingen suggereren opnieuw dat de Wim Hof Methode het potentieel heeft als nieuwe behandelmethode voor mensen met ontstekingsaandoeningen.
Auteurs: Cristopher Siegfried Kopplin & Louisa Rosenthal
Een paar onderzoekers van de Universiteit van Bayreuth zijn toevallig ook enthousiaste liefhebbers van de Wim Hof Methode. Ze besloten hun kennis en ervaring te gebruiken om uit te zoeken hoe effectief de Wim Hof Methode is in het verminderen van ervaren stress.
De proefpersonen werden verdeeld in groepen die ofwel de ademhalingsoefeningen deden, ofwel koudeblootstelling, of beide. Alle groepen vertoonden duidelijk lagere stressniveaus na de interventie van 2 weken, maar de resultaten waren het meest uitgesproken voor de groep die zowel de ademhalingsoefeningen als de koude blootstelling deed, wat getuigt van het synergetische effect van de volledige methode.
Auteurs: J. Zwaag, R. Naaktgeboren, AE. van Herwaarden, P. Pickkers, M. Kox
Dit onderzoek borduurt voort op de vragen uit het vorige onderzoek uit 2014, waarin mensen die de Wim Hof Methode beoefenden hun sympathische zenuwstelsel willens en wetens konden activeren en de ontstekingsreactie op endotoxemie konden verminderen. Het huidige onderzoek probeert het volgende vast te stellen: (1) welke combinatie van de Wim Hof Methode elementen het meest effectief is in het omlaag brengen van de ontstekingsreactie, (2) of de aanwezigheid van Wim zelf invloed zou hebben op de symptomatologie en (3) of een korte Wim Hof Methode uitleg vergelijkbaar is met een intensievere training (bijvoorbeeld een berg beklimmen bij vriestemperaturen). De resultaten van het onderzoek toonden aan dat: (1) de combinatie van het oefenen van de ademhalingsoefening en koudeblootstelling het meest effectief is in het verminderen van de ontstekingsreactie van het lichaam en het verlichten van de symptomen (in plaats van alleen het oefenen van koudeblootstelling en/of ademhalingsoefening), (2) de genoemde immunologische respons aanwezig is ongeacht wie de methode onderwijst (Wim of een onafhankelijke Instructor), (3) er geen verschil in de fysiologische effecten kan worden toegeschreven aan de duur van de training; de technieken worden dus binnen een kort tijdsbestek aangeleerd. Belangrijk is dat dit onderzoek aantoont dat elementen van de Wim Hof Methode (combinatie van koudeblootstelling en ademhalingsoefeningen) mogelijk gebruikt kunnen worden om verschillende auto-immuunziekten te behandelen vanwege het ontstekingsremmende effect.
Auteurs: J. Zwaag, R. Ter Horst, I. Blaženović, D. Stoessel, J. Ratter, JM. Worseck, N. Schauer, R. Stienstra, MG. Netea, D. Jahn, P. Pickkers, M. Kox. Dit onderzoek is een uitbreiding van het in 2014 gepubliceerde onderzoek naar het effect van de Wim Hof Methode op ons sympathische zenuwstelsel en de aangeboren immuunrespons. Er werd aangetoond dat het sympathische zenuwstelsel vrijwillig kan worden geactiveerd na de Wim Hof Methode. Deze studie beoordeelde of de Wim Hof Methode het plasmametaboloom beïnvloedt en of deze veranderingen verband houden met de waargenomen immunomodulerende effecten. De huidige studie toonde aan dat beoefenaars van de Wim Hof Methode hogere plasmaconcentraties van onder andere lactaat en pyruvaat hadden. Dit wijst op een verhoogde activering van de Cori-cyclus. Volgens het onderzoek droegen lactaat en pyruvaat binnen de getrainde groep deels bij aan de toename van ontstekingsremmend IL-10 en lager pro-inflammatoir IL-1beta, IL-6 en TNF alfa. Het is aangetoond dat lactaat en pyruvaat in voldoende hoge hoeveelheden een ontstekingsremmende reactie van ons immuunsysteem veroorzaken. Het blijkt dat onze stofwisseling het immuunsysteem beïnvloedt. De methode veroorzaakt een verschuiving in de stofwisseling die deels bijdraagt aan een ontstekingsreactie.
Auteurs: G. Buijze, M. de Jong, M. Kox, M. van de Sande, D. van Schaardenburg, R. van Vugt, C. Popa, P. Pickkers, D. Baeten - Amsterdam Medisch Centrum Samenvatting: Het hoofddoel van dit artikel is om te beoordelen of de Wim Hof Methode de aangeboren immuunresponsen zou kunnen moduleren bij patiënten met axiale spondyloartritis, een chronische reumatische ontsteking van de wervelkolom. Deze proof of concept-studie is gebaseerd op eerder onderzoek, waaruit bleek hoe gezonde individuen in staat waren om vrijwillig de fysiologische stressrespons te beïnvloeden om ontstekingen te induceren, na training met de Wim Hof Methode. De studie onderzoekt in eerste instantie de veiligheid van het beoefenen van de methode voor deze groep patiënten, maar keek ook naar veranderingen in ontstekingsmarkers en door patiënten gerapporteerde ziekteactiviteit en kwaliteit van leven. De resultaten toonden aan dat de Wim Hof Methode veilig kan worden toegepast bij patiënten met axiale spondyloartritis, een prototypische chronische ontstekingsaandoening. Verder werd er een significante afname van de ontstekingsmarkers ESR en CRP gevonden, wat gevalideerde biomarkers van ziekteactiviteit zijn. Tot slot bleek dat verschillende maten van ziekteactiviteit en levenskwaliteit verbeterden na de interventie. De resultaten suggereren dus dat de Wim Hof Methode gezonde mensen niet alleen in staat stelt om vrijwillig de immuunrespons in gang te zetten bij acute ontstekingen, maar ook bij chronische ontstekingen die gerelateerd zijn aan immuungemedieerde ontstekingsaandoeningen.
Auteurs: O. Muzik, K. Reilly, V. Diwadkar - Wayne State University School of Medicine Samenvatting: In dit artikel werd een beeldvormend hersenonderzoek uitgevoerd om de relatieve bijdragen van de hersenen en de periferie te meten die de Iceman in staat stellen om de kou te weerstaan met behulp van zijn Wim Hof Methode-technieken. De resultaten leveren overtuigend bewijs voor het primaat van de hersenen (CZS) in plaats van het lichaam (perifere mechanismen) bij het mediëren van de reacties van de Iceman op blootstelling aan kou. Ze suggereren ook de mogelijkheid dat de Wim Hof Methode beoefenaars in staat stelt om een hoger niveau van controle over belangrijke onderdelen van het autonome systeem te ontwikkelen, met implicaties voor leefstijlinterventies die meerdere klinische syndromen zouden kunnen verbeteren.
Auteurs: H. van Middendorp, M. Kox, P. Pickkers, A.W.M. Evers - Radboud Universitair Medisch Centrum Samenvatting: Dit artikel is een aanvulling op een eerder onderzoek, gepubliceerd in 2014, naar de mogelijkheid om de fysiologische stressrespons bij gezonde mannen op experimenteel geïnduceerde ontsteking vrijwillig te beïnvloeden, na Wim Hof Methode training. Het is een proof-of-principle studie die onderzocht hoe iemands verwachtingen een rol kunnen spelen bij het resultaat van de behandeling. Er werden aanwijzingen gevonden dat gegeneraliseerd optimisme van de resultaatverwachting een potentiële determinant is van de autonome en immuunrespons op geïnduceerde ontsteking na de training.
Auteurs: M. Kox, P. Pickkers et al. - Radboud Universitair Medisch Centrum (gepubliceerd in PNAS) Samenvatting: In dit artikel worden de effecten van de Wim Hof Methode op het autonome zenuwstelsel en de aangeboren immuunrespons geëvalueerd. Een groep van twaalf mensen werd getraind met de Wim Hof Methode voordat ze een experiment ondergingen om ontstekingen op te wekken, wat normaal gesproken resulteert in griepachtige symptomen. Vergeleken met een controlegroep die niet getraind was in de Wim Hof Methode, vertoonden de getrainde deelnemers minder griepachtige symptomen, lagere niveaus van ontstekingsbevorderende mediatoren en verhoogde plasma-epinefrine niveaus. De conclusie was dat de getrainde groep in staat was om vrijwillig hun sympathische zenuwstelsel te activeren.
Auteurs: G. Buijze, M.T. Hopman Samenvatting: Dit rapport gaat over de effecten van de Wim Hof Methode op acute bergziekte (AMS). Tijdens een expeditie naar de Kilimanjaro gebruikte een groep van 26 trekkers die getraind waren in de Wim Hof Methode de ademhalingstechnieken om de symptomen van AMS grotendeels te voorkomen en zo nodig ongedaan te maken.
Auteurs: J. Vosselman, W.D. van Marken-Lichtenbeld - Maastricht Universitair Medisch Centrum Samenvatting: Dit onderzoek testte de effecten van een levensstijl met frequente blootstelling aan extreme kou op bruin vetweefsel (BBT) en koude-geïnduceerde thermogenese (CIT). Het experiment vergeleek Wim Hof, die gewend is aan blootstelling aan extreme kou, met zijn monozygote tweelingbroer die dat niet is. Beiden gebruikten een g-Tummo-achtige ademhalingstechniek. De resultaten toonden geen significant verschil in BBT of CIT tussen de twee proefpersonen. De kerntemperatuur van Wim daalde echter minder dan die van zijn broer en zijn subjectieve reactie op de koude was positiever. Bovendien was de opgewekte lichaamswarmte van beide broers aanzienlijk hoger dan die van de gemiddelde persoon. Het lijkt er dus op dat g-Tummo zoals ademhalen tijdens koude blootstelling extra warmteproductie zou kunnen veroorzaken.
Auteurs: M. Kox, M. Hopman, P. Pickkers. et al. - Radboud Universitair Medisch Centrum Samenvatting: Dit case-study onderzoek werd uitgevoerd nadat Wim Hof beweerde dat hij zijn autonome zenuwstelsel en daarmee zijn aangeboren immuunrespons kon beïnvloeden. Zijn ontstekingsreactie werd gemeten tijdens een 80 minuten durende volledige onderdompeling in ijs en het beoefenen van de Wim Hof Methode concentratietechniek. Daarnaast werd een endotoxemie-experiment uitgevoerd om Wims in vivo aangeboren immuunrespons te bestuderen. De resultaten lieten zien hoe de technieken van de Wim Hof Methode een gecontroleerde stressrespons leken op te roepen. Deze respons wordt gekenmerkt door activering van het sympathische zenuwstelsel, wat het aangeboren immuunsysteem lijkt te verzwakken. Hier bewees Wim Hof dat hij in staat was om het autonome zenuwstelsel te beïnvloeden.
Samenvatting: Tijdens de wereldrecordpoging van Wim om volledig ondergedompeld te worden in ijs met alleen een korte broek aan, slikte hij een capsule van een vitale zintuigmonitor in om zijn kerntemperatuur te meten. Zijn kerntemperatuur begon bij 98,6 °F en daalde tot 88 °F na 75 minuten koude onderdompeling. Opmerkelijk genoeg steeg zijn temperatuur weer tot 94 °F binnen de volgende 20 minuten. Het standaard medische dogma stelt dat zodra je kerntemperatuur onder de 90 °F zakt, je lichaam niet meer in staat is om zichzelf weer op te warmen. Dus als er geen externe warmtebron is, zal je temperatuur verder naar beneden gaan en zul je uiteindelijk sterven aan onderkoeling. Wim bewees echter dat hij in staat was om zijn kerntemperatuur te verhogen van 88 °F naar 94 °F door de technieken van de Wim Hof Methode te gebruiken.
Onder leiding van Dr. K. Tracey
Nieuwsgierig naar meer?
Begin vandaag nog aan je reis naar een gelukkiger, gezonder en sterker leven.
Als je nog niet bekend bent met de methode, raden we je aan om de gratis mobiele app te downloaden.
Of bekijk meer manieren om te beginnen met oefenen.